Novi sistem paušalnog oporezivanja advokata

Prema saopštenju Advokatske komore Beograda, koje je objavljeno na sajtu AKB (akb.org.rs), Ministarstvo finansija dostavilo je AK Srbije na mišljenje Predlog uredbe o bližim uslovima, kriterijumima i elementima za paušalno oporezivanje obveznika poreza na prihode od samostalne delatnosti, koja propisuje potpuno novi sistem paušalnog oporezivanja advokata. Odmah po prijemu predloga angažovan je ekspert kome je dat zadatak da analizira efekte novog sistema paušalnog oporezivanja. Na sednici održanoj 02.10.2019. godine, Upravni odbor AK Srbije je obrazovao radnu grupu za poresko pitanje koju čine svi predsednici komora u sastavu AK Srbije. Na sastanku održanom 08.10.2019. godine, radna grupa AKS je sagledala ekspertsku analizu efekata novog sistema paušalnog oporezivanja i jednoglasno zauzela stav da novi sistem sadrži značajno više prednosti nego nedostataka i da koncepcijski predstavlja kvalitetno rešenje koje dugoročno uređuje pitanje paušalnog oporezivanja advokata na transparentan, pravičan i predvidiv način.

U proteklih 5 godina (2014-2019) visina paušalnog poreza advokatima je bila zamrznuta u nominalnom iznosu i pored izmena ekonomskih parametara. Nije realno očekivati da ovakvo stanje ostane zauvek i da 2023.god. advokati plaćaju porez u visini koja je zamrznuta 2013.godine.

Nov model paušalnog oporezivanja više ne poznaje grupe obveznika već svaku delatnosti sagledava posebno.Polazna osnovica se dobija kada se prosečna mesečna zarade u opštini/gradu pomnoži sa brojem zaposlenih i podeli sa brojem stanovnika u toj opštini/gradu. Ovakva osnovica predstavlja izraz realne ekonomske moći opštine/grada i imaće za posledicu da u naredne četiri godine poreske obaveze advokata u najvećoj meri porastu u Beogradu i Novom Sadu, jer su i objektivne mogućnosti zarade advokata u ovim gradovima najveće. Na drugoj strani poreske obaveze svim ostalim advokatima u Srbiji će ili ostati iste ili će se smanjiti, imajući u vidu da je i mogućnost zarade znatno manja, što je principijelno gledano –  pravično.

Povećanje poreskih obaveza u Beogradu iznosiće u proseku od 3.000 – 6.000 RSD  za četiri godine u zavisnosti od gradske opštine, pri čemu će postojati zaštitni mehanizam prema kojem visina poreske obaveze u periodu od 2020 – 2023 može porasti maksimalno do 10% godišnje. Međutim, 2023. godine poreske obaveze se moraju uskladiti sa Uredbom, a nakon toga eventualno povećanje može nastupiti samo u slučaju povećanja bruto zarade po zaposlenom u opštini/gradu.

U cilju ujednačavanja visine poreskih obaveza svih advokata sa iste opštine/grada novi sistem umanjuje poreske olakšice prilikom otpočinjanja bavljenja advokaturom i po vremenu trajanja i po visini, kao i poreske olakšice na kraju karijere po visini. Ova promena odraziće se prevashodno na mlade kolege koje počinju da se bave advokaturom nakon 2020.godine i starije kolege koje počinju da se bave advokaturom nakon penzionisanja. Realno je očekivati da će ovo umanjenje rezultirati smanjenjem broja novih advokata, jer se umanjuju stimulativne poreske olakšice kod otpočinjanja bavljenja advokaturom tako što se period od prvih 5 godina skraćuje na prve 3 godine i tako što je umesto poreskog umanjenja od 50% sada propisano umanjenje od 20% za prvu godinu, 15% za drugu godinu i 10% za treću godinu. Jedino kolege koje su mlađe od 30 godina imaju ukupno umanjenje od 50% za prvu godinu, 45% za drugu godinu i 40% za treću godinu, jer je u interesu profesije da se obnavlja iz reda mladih – karijernih advokata koji su izabrali advokaturu za svoj jedini životni poziv. Konačno, realno je očekivati da će i smanjenje poreske olakšice za kolege starije od 60 godina – sa dosadašnjih 50% na 30%, odvratiti određeni broj starijih kolega da počinju da se bave advokaturom nakon ostvarenja prava na starosnu penziju, dok će advokati koji su ostvarili dugogodišnju karijeru u advokaturi svakako biti u stanju da podnesu ovo umanjenje olakšice, makar i kroz starosnu penziju koju su u međuvremenu ostvarili.

Prema navodima AKB, kako je jedan broj kolega koji je upisan pre 10-tak godina u proteklom periodu sukcesivno ostvario i olakšice po sadašnjem modelu oporezivanja (50% u prvih pet godina) i pogodnost da im poreske obaveze potom budu zamrznute u proteklih pet godina (50% u narednih pet godina) što je imalo za posledicu da u protekloj deceniji plaćaju porez u minimalnom iznosu, realno je očekivati da će im u narednom periodu poreske obaveze biti povećane za više od 6.000 RSD kako bi se izjednačile sa obavezama koje plaćaju ostale kolege koji u momentu zamrzavanja poreskih obaveza nisu ostvarivali nikakve olakšice. Međutim, i ovo povećanje biće postepeno i raspoređeno u narednom periodu od četiri godine.

Izvor: Izvod iz zakona preuzet iz programa „Propis Soft“, Redakcija Profi Sistem Com-a.